TPMS sensoren: wat ze doen, wanneer je ze moet vervangen en wat het kost

Een TPMS sensor is een klein zendertje in je wiel dat continu de bandenspanning meet en doorgeeft aan je auto. Werkt hij niet meer, dan gaat er een lampje branden op je dashboard — en dat lampje gaat niet uit door er lucht bij te zetten. Op deze pagina lees je wat TPMS precies is, hoe je herkent welk systeem jouw auto heeft, hoe lang sensoren meegaan, wat vervangen kost en welk type sensor je moet hebben.

Wat is TPMS? Waar staat de afkorting voor?

TPMS staat voor Tyre Pressure Monitoring System, in het Nederlands bandenspanningscontrolesysteem. Het is een ingebouwd controlesysteem dat de spanning van je banden in de gaten houdt en je waarschuwt zodra een band spanning verliest.

Sinds november 2014 is TPMS verplicht op alle nieuw verkochte personenauto's in Europa. Rijd je in een auto van 2015 of later, dan heeft die dus een TPMS systeem — of hij hoort dat in ieder geval te hebben.

De reden voor die verplichting is simpel. Een band met te lage spanning heeft een langere remweg, minder grip in bochten en kan oververhit raken. Daarnaast verbruikt hij meer brandstof en slijt hij sneller en onregelmatiger. Een tekort van een halve bar zie je met het blote oog niet, en de meeste mensen controleren hun spanning zelden. Een systeem dat het wél merkt, scheelt dus zowel veiligheid als geld.

Wat doet een TPMS sensor in je wiel?

Een TPMS sensor — ook wel bandenspanningssensor of sensorventiel genoemd — zit aan de binnenkant van het wiel, vastgemaakt aan het ventiel. Hij bevat een druksensor, een temperatuursensor, een zendertje en een batterij, allemaal in één afgesloten behuizing.

Elke sensor meet de druk en temperatuur in de band en stuurt die waarden draadloos naar de ontvanger in de auto, samen met een unieke ID-code. Aan die ID-code weet de auto welke sensor bij welk wiel hoort. Zakt de druk onder de grenswaarde — meestal zo'n 20% onder de voorgeschreven spanning — dan krijg je een melding.

De temperatuurmeting zit erin omdat druk meebeweegt met warmte. Een band die net honderd kilometer snelweg heeft gedraaid, staat vanzelf hoger dan een koude band. Het systeem rekent daarvoor.

Wil je weten welke spanning je auto voorschrijft? Dat zoek je op via bandenspanning op kenteken.

Direct of indirect TPMS: wat heeft jouw auto?

Er zijn twee soorten TPMS systemen, en het verschil bepaalt of je überhaupt sensoren nodig hebt.

Direct TPMS werkt met echte sensoren in de wielen. Het systeem meet de daadwerkelijke druk in elke band:

Sensoren in het wiel, dus een echte drukmeting
Nauwkeurig, en geeft bij veel auto's aan wélk wiel te zacht staat
Merkt het ook als alle vier de banden gelijkmatig zakken
Bij een bandenwissel moeten de sensoren mee of opnieuw worden ingeleerd
Sensoren gaan een aantal jaren mee en moeten daarna vervangen worden

Indirect TPMS heeft geen sensoren. Het systeem gebruikt de wielsnelheidssensoren van het ABS/ESP en let op het toerental van elk wiel. Een band met te lage spanning heeft een iets kleinere omtrek en draait dus net wat sneller rond. Uit dat verschil leidt de auto af dat er iets mis is:

Geen sensoren in het wiel, dus geen vervangingskosten
Minder nauwkeurig, want de druk wordt berekend in plaats van gemeten
Geeft meestal niet aan welk wiel het probleem heeft
Merkt het vaak níet als alle vier de banden gelijkmatig zakken
Bij een bandenwissel hoef je het systeem alleen te resetten

Hoe weet je welk systeem je hebt? Drie snelle checks. Kun je in het menu van je auto de druk per band zien, dan is het direct. Zit er een metalen ventiel met een moer op je velg in plaats van een rubberen ventiel, dan wijst dat ook op direct. En heeft je auto een reset-knop of menu-item voor de bandenspanning dat je na het oppompen moet indrukken, dan is het vaak indirect. Twijfel je, dan kun je het laten uitlezen via de TPMS Helpdesk.

Wat betekent het TPMS lampje op je dashboard?

Het TPMS lampje is meestal een geel uitroepteken in een doorsnede van een band. Het kan twee dingen betekenen, en die twee zien er verschillend uit:

Het lampje brandt continu. Er is te weinig spanning in minimaal één band. Controleer alle vier de banden (en het reservewiel als dat een sensor heeft) en breng ze op de juiste spanning. Bij de meeste auto's gaat het lampje daarna binnen een paar kilometer rijden uit.
Het lampje knippert eerst 60 tot 90 seconden en blijft daarna branden. Dat is geen drukmelding maar een storingsmelding. Het systeem kan een sensor niet meer vinden. Meestal is een sensorbatterij leeg, is een sensor defect, of zijn er wielen gemonteerd met sensoren die niet zijn ingeleerd.

Blijft het lampje branden nadat je de spanning hebt gecorrigeerd, dan is er dus iets aan het systeem zelf. Oppompen helpt dan niet meer.

Laat het niet te lang zitten: bij auto's met een datum eerste toelating vanaf 1 januari 2018 is een TPMS-lampje dat niet dooft een afkeurpunt bij de APK.

Hoe lang gaat een TPMS sensor mee?

De batterij in een TPMS sensor is niet vervangbaar. Hij zit ingegoten in de behuizing, samen met de elektronica. Is de batterij leeg, dan vervang je de hele sensor.

In de praktijk gaan sensoren vijf tot tien jaar mee, met zo'n zeven jaar als gemiddelde. De spreiding is groot omdat de batterij alleen verbruikt wanneer de sensor zendt, en dat hangt af van hoeveel kilometers je maakt. Een auto die veel stilstaat, houdt de sensoren langer goed.

Dat betekent ook iets voor de timing: als één sensor na acht jaar opgeeft, zijn de andere drie ongeveer even oud. Veel mensen vervangen daarom in één keer de complete set, zodat ze niet vier keer opnieuw de band eraf hoeven te halen. Of dat de moeite waard is, hangt af van het prijsverschil tussen één sensor en vier.

Naast een lege batterij zijn de meest voorkomende oorzaken van uitval corrosie op het ventiel, schade tijdens het monteren van de band, en een gebroken ventiel na jaren pekel en vuil.

Wat kost een nieuwe TPMS sensor?

De prijs van een TPMS sensor hangt vooral af van het type dat je kiest:

Programmeerbare (universele) sensoren zijn de goedkoopste optie en dekken vrijwel alle merken.
OE-R sensoren zitten in de middenklasse. Dit zijn sensoren van gerenommeerde fabrikanten met exact het protocol van de originele sensor.
Originele OEM sensoren zijn het duurst, met flinke verschillen per merk. Bij sommige premiummerken en elektrische auto's loopt de prijs stevig op.

Bij de totaalprijs komen nog twee posten:

Monteren. De band moet van de velg af om bij de sensor te komen, en daarna moet het wiel opnieuw gebalanceerd worden. Bij een garage of bandenspecialist is dit meestal een vast tarief per wiel.
Programmeren en inleren. Een programmeerbare sensor moet eerst het juiste protocol krijgen, en daarna moet de auto de sensor herkennen. Bij ons kun je die apparatuur kosteloos gebruiken bij aanschaf van sensoren.

Vervang je meteen alle vier de sensoren, dan betaal je vier keer de sensorprijs, maar de arbeid is dan wel efficiënter dan vier losse bezoeken.

Bekijk de actuele prijzen en zoek de sensor voor jouw auto op kenteken bij TPMS sensoren.

Origineel (OEM), OE-R of programmeerbaar: wat kies je?

Er zijn drie soorten TPMS sensoren, en het verschil zit in hoe het protocol erin komt.

Originele OE sensoren zijn af fabriek voorzien van het protocol van één specifiek automerk of model. Ze werken direct, maar passen ook alleen op die modellen. Voordeel: geen programmeerstap, geen twijfel over compatibiliteit. Nadeel: de prijs, en je moet per auto de juiste hebben.

OE-R sensoren (Original Equipment Replacement) zijn sensoren van de grote OE-fabrikanten die via de aftermarket worden geleverd. Het protocol is identiek aan dat van de originele sensor, dus je hebt de nauwkeurigheid van origineel zonder de merkprijs.

Programmeerbare universele sensoren worden leeg geleverd. Met een TPMS programmeer tool schrijf je draadloos het protocol van het gewenste model erin — dat kan zelfs door de band heen. Voor garages en bandenbedrijven is dit de aantrekkelijkste optie: met een handvol sensoren op voorraad dek je al een groot deel van het wagenpark, dus je hebt weinig voorraad nodig en kunt de klant toch direct helpen.

In het kort: rijd je één auto en wil je er niet over nadenken, dan is OE of OE-R de logische keuze. Werk je in de branche of heb je meerdere sets wielen, dan is programmeerbaar bijna altijd voordeliger. Voor bedrijven die dit vaker doen, hebben we een compleet TPMS Portaal.

TPMS sensoren inleren: hoe het werkt

Een nieuwe sensor heeft een eigen ID-code die de auto nog niet kent. Inleren is het proces waarbij je die code bekend maakt bij de boordcomputer. Er zijn drie routes:

Automatisch inleren. Je monteert de wielen en rijdt een stuk boven ongeveer 25 km/u. De auto pikt de nieuwe ID's zelf op. Werkt bij een deel van de modellen.
Inleren via OBD. Met een TPMS tool op de OBD-poort schrijf je de ID's direct in de ECU. Dit is de snelste en meest betrouwbare methode en werkt bij de meeste auto's.
Inleren via de procedure van de auto. Een reeks handelingen uit het instructieboekje: contact aan, menu in, systeem resetten, soms per wiel de lucht kort laten ontsnappen.

Bij elke sensor op onze website staat welke inleerprocedure van toepassing is. De volledige stappen per methode, inclusief het programmeren van universele sensoren, staan op TPMS sensoren kopen, inleren en programmeren.

TPMS sensoren overzetten naar andere velgen

Heb je een tweede set wielen voor de winter, dan zijn er twee mogelijkheden: je zet de bestaande sensoren elk seizoen over naar de andere set, of je koopt een tweede set sensoren.

Overzetten kan technisch prima. De sensor hoeft niet opnieuw ingeleerd te worden, want het is dezelfde ID-code. Maar het betekent wel dat je bij elke wisseling de banden van de velgen af moet, twee keer per jaar, met opnieuw balanceren en risico op schade aan de sensor. Bij sensoren waarvan de batterij al jaren mee is, is dat zonde van het werk.

Een tweede set sensoren is daarom vaak de betere keus: de wielwissel wordt dan een kwestie van vier wielen omwisselen. Je auto moet dan alleen bij elke wissel de andere set ID's leren, tenzij hij twee sets kan onthouden — steeds meer modellen kunnen dat.

Let bij nieuwe velgen op de maat en het type ventiel: aluminium velgen met een diepe ventielopening vragen soms een andere ventielhoek.

TPMS ventielen

Het ventiel is een los onderdeel van de sensor en gaat vaak eerder stuk dan de sensor zelf, vooral door corrosie. Bij veel sensoren kun je alleen het ventiel vervangen en de sensor met de nog goede batterij laten zitten — dat is aanzienlijk goedkoper dan een complete nieuwe sensor.

Je hebt de keuze tussen een rubberen snap-in ventiel en een aluminium (clamp-in) ventiel. Voor hoge snelheden is een aluminium ventiel voorgeschreven. Bij monteren is het aanhaalmoment kritisch: te vast draaien breekt de behuizing of het schroefdraad.

Alles over de types, de opbouw en het vervangen staat op TPMS sensor ventielen.

Veelgestelde vragen

Wat kost een nieuwe TPMS sensor?

Dat hangt af van het type. Programmeerbare universele sensoren zijn het goedkoopst, OE-R sensoren zitten daartussenin en originele OEM sensoren zijn het duurst, met grote verschillen per automerk. Reken daarbij het monteren en balanceren per wiel. Het programmeren en inleren kun je bij ons kosteloos laten doen bij aanschaf van sensoren. Bekijk de actuele prijzen bij TPMS sensoren.

Kan je zonder TPMS sensoren rijden?

Technisch rijdt de auto gewoon door, maar er blijft permanent een waarschuwing op je dashboard staan en je verliest de bewaking van je bandenspanning. Sinds 20 mei 2018 is TPMS ook onderdeel van de APK, en dan hangt het af van de datum eerste toelating van je auto:

Datum eerste toelating vanaf 1 januari 2018: een TPMS-lampje dat niet dooft is een afkeurpunt. Je komt er niet door de APK mee.
Datum eerste toelating vóór 1 januari 2018: de keurmeester geeft een reparatieadviespunt. Je auto wordt goedgekeurd, maar het advies komt wel op je keuringsrapport te staan.

Rijden zonder werkende sensoren kan dus, maar bij een auto uit 2018 of later kost het je uiteindelijk je APK.

Wat is de levensduur van een TPMS-sensor?

Vijf tot tien jaar, met ongeveer zeven jaar als gemiddelde. De batterij zit ingegoten en is niet los te vervangen, dus bij een lege batterij vervang je de hele sensor. Hoe snel de batterij leegloopt, hangt vooral af van het aantal gereden kilometers.

Hoe kan ik TPMS resetten?

Breng eerst alle banden op de voorgeschreven spanning. Bij veel auto's gaat het lampje daarna binnen een paar kilometer rijden zelf uit. Heeft je auto een reset-knop of een menu-item voor de bandenspanning, gebruik die dan bij stilstaande auto met contact aan. Blijft het lampje branden, of knippert het eerst een halve minuut, dan gaat het niet om de druk maar om een defecte of niet-ingeleerde sensor; die moet je laten uitlezen.

Nog vragen over jouw situatie? Onze TPMS Helpdesk helpt met het bepalen van de juiste sensor, het programmeren en het oplossen van storingen. Of zoek direct de sensor voor jouw auto op kenteken bij TPMS sensoren.